Mantra: wie controleert het college?

Na een aantal weken campagne voeren valt mij één ding steeds meer op: de hoeveelheid toezeggingen en beloftes die aan inwoners worden gedaan. In debatten, in interviews en in de folders die in de brievenbus vallen worden plannen en oplossingen gepresenteerd alsof alles direct gerealiseerd kan worden.

Maar het is goed om daarbij even stil te staan bij een belangrijke vraag: Wat is eigenlijk de rol van een gemeenteraadslid?

De gemeenteraad is niet het dagelijks bestuur van de gemeente. Die rol ligt bij het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad heeft vooral een kaderstellende en controlerende taak.

Dat betekent dat de raad de hoofdlijnen van het beleid vaststelt en vervolgens controleert of het college dit beleid zorgvuldig uitvoert. De raad is het hoogste gekozen orgaan binnen de gemeente en vertegenwoordigt de inwoners van de stad.

Om die taak goed te kunnen uitvoeren beschikken raadsleden over verschillende instrumenten. Zij kunnen vragen stellen, debatten aanvragen, moties indienen en het college ter verantwoording roepen over besluiten, uitvoering en financiën.

Toch lijkt in verkiezingstijd soms te worden vergeten dat de gemeenteraad vooral een controlerende rol heeft. Grote toezeggingen doen is eenvoudig, maar uiteindelijk gaat het erom of besluiten juridisch, bestuurlijk en financieel ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn.

Een voorbeeld daarvan zien we bij discussies over gebiedsontwikkeling, zoals in het gebied De Rith. Daarbij spelen niet alleen gemeentelijke belangen een rol, maar ook eigendomsvraagstukken en provinciaal beleid. Dat laat zien hoe belangrijk het is dat plannen zorgvuldig worden bekeken en getoetst.

Voor Gemeente toezicht staat daarom één vraag centraal: Wie controleert het college?

De gemeenteraad heeft die taak. En juist dat toezicht is essentieel voor een goed functionerende democratie.